Home Depot 17 Kasım’da, Target 18 Kasım’da, Walmart 19 Kasım’da üçüncü çeyrek sonuçlarını açıklayacak. Raporlar geldiğinde ilk bakacağımız rakam muhtemelen ciro, faaliyet kârı ya da hisse başına kâr büyümesi olacak. O rakamı okurken, artışın ne kadarını gelecek çeyreğin hesabına yazabileceğimizi soruyoruz. Home Depot · Target · Walmart
Güçlü bir çeyreğin işletmenin yeni normalini gösterdiğini varsaymak kolay. Örneğin aynı faaliyet kârı artışı, daha düşük ürün iadesinden de depodaki eski stokun tasfiyesinden de gelebilir. İlkinde iadeyi düşüren uygulama sürüyorsa bütçe için bir dayanağımız var. İkincisinde aynı katkıyı yeniden üretmek için tasfiye edilecek yeni bir stok gerekir. Dechow ve Ge’nin kazanç kalıcılığı üzerine çalışması da inceledikleri şirketlerin bir bölümünde kârın düşük kalıcılığını ağırlıklı olarak özel kalemlerle açıklıyor. Dechow ve Ge, 2006
Tek Seferlik Kalem Filtresi’ni uygularken, önce büyüme oranını oynatan kalemleri tutarlarına kadar açıyoruz. Sonra her kaleme üç soru soruyoruz. Bu sorular, gerçekleşen sonucun ne kadarını bütçeye taşıyabileceğimizi ve hangi etkinin sonraki çeyrekte tersine dönebileceğini görmemizi sağlıyor.
1. Bu kalem, aynı koşullarda gelecek çeyrekte de oluşur mu?
Walmart, ağustosta yayımladığı çeyrek sonuçlarında cirosunun %5,9, sabit kurla ise %5,1 arttığını bildirdi. İki oran arasındaki 0,8 puan, kur çevriminin raporlanan büyümeyi ne kadar değiştirdiğini gösteriyor. Sabit kurdaki %5,1, kur etkisini ayırdıktan sonraki ilk okuma. Kalan artışın kaynakları için diğer iki soru hâlâ açık. Walmart, ikinci çeyrek finansal sonuçları
Vergi veya tarife iadesi, varlık satış kazancı, dönemsel kur etkisi ve olağan dışı stok tasfiyesi bu aşamada ayrışır. Aynı ölçüt giderler için de geçerli. Her yıl farklı bir ayda yapılan zorunlu bakım, düzensiz görünse de işin maliyetidir. ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’nun (SEC) rehberinde, düzensiz aralıklarla ortaya çıkan işletme giderleri de tekrarlayan gider sayılabiliyor. SEC, düzeltilmiş finansal ölçütler rehberi
2. Bu kalemi bir karar mı üretti, yoksa dışarıdan gelen bir olay mı?
Bir perakendecinin iade oranı, ürün sayfalarına daha doğru beden bilgisi eklendikten sonra düşebilir. Benzer ürünlerde ve müşteri gruplarında etki sürüyorsa, uygulamayı genişletip marj katkısını yeniden üretmek mümkündür. Rakibin ürünleri iki haftalığına tükendiği için gelen siparişler, aynı koşul yeniden oluşursa tekrarlanabilir. Bu siparişlerden kazanılan müşterilerin sonraki alışverişleri ölçülebiliyorsa, o katkı ayrıca değerlendirilebilir.
Bir kararın etkisini bütçeye taşımak için, kararı aynı birim ekonomisiyle uygulayabilmek gerekir. Ciroyu yaratan indirimi tekrarlamak kolay olabilir. Asıl ölçüm, indirim, iade, lojistik ve ek müşteri edinme maliyetleri hesaba katıldığında kâr katkısının sürüp sürmediğidir.
3. Bu kalem geri dönebilir mi?
Bir kampanya ekimde verilecek siparişleri eylüle çekerse üçüncü çeyrek daha güçlü görünür. Aynı müşteriler ekimde sipariş vermeyince etkinin bir kısmı dördüncü çeyrekte tersine döner. Kampanyayı yeniden düzenleyebilmek, çeyrekler arasında taşınan talebi her seferinde yeni talebe dönüştürmez. Bu yüzden kampanya haftasındaki satış kadar, sonrasındaki haftalarda aynı müşteri grubunun toplam alımına da bakıyoruz. Olağan bakımın ileri bir tarihe bırakılması da benzer bir iz bırakır. İş yapıldığında maliyet sonraki döneme gelir.
Bu haftaki raporları okurken Home Depot’ta toplam ciroyla karşılaştırılabilir satışları, Target’ta satış büyümesiyle faaliyet marjını, Walmart’ta raporlanan ciroyla sabit kurdaki ciroyu yan yana koyabiliriz. Ardından dipnotlarda ve yönetim açıklamalarında farkı hangi kalemin yarattığına, tutarına ve sonraki döneme etkisine bakarız. Açıklama bir kalemin tutarını vermiyorsa, onu bütçeye taşımadan önce büyümeye katkısını ayrıca ölçmek gerekir.
Çekirdek büyümeden bütçeye
Varsayımsal bir perakendecinin faaliyet kârı geçen yılın aynı çeyreğinde 10 milyon TL, bu çeyrekte 12,5 milyon TL olsun. Raporlanan büyüme %25. Büyümeyi yeniden hesaplamak için iki dönemin de geçici kazançlarını düşüyor, tek seferlik giderlerini geri ekliyoruz.
Faaliyet kârı ve düzeltmeler (milyon TL)
Geçen yılın aynı çeyreği
Bu çeyrek
Raporlanan faaliyet kârı
10,0
12,5
Tek seferlik tedarikçi tazminatı
−0,5
0
Stok tasfiyesinin kâra net katkısı
0
−1,2
Öne çekilen siparişlerin kâra net katkısı
0
−0,8
Kapanan deponun tek seferlik sözleşme gideri
0
+0,3
Çekirdek faaliyet kârı
9,5
10,8
Bu düzeltmelerle çekirdek büyüme yaklaşık %13,7. Aynı hesap ciro için satış tutarlarıyla, hisse başına kâr (EPS) için vergi sonrası etkiler ve ağırlıklı ortalama hisse sayısı hesaba katılarak yapılabilir.
Sellf’te Real Growth Index’i (RGI) değerlendirirken bu ayrımı bütçe, hedef ve primin başlangıç noktası olarak kullanıyoruz. Yönetim kurulu raporunda gerçekleşen sonuç ve ona etki eden kalemler birlikte görünür. Bütçede ise tekrar edebilen kârı başlangıç alır, öne çekilmiş talebin sonraki çeyrekte yaratacağı açığı ayrıca işleriz. Yeni harcamanın gerekçesi de bu taban üzerinde üretebildiği ek kâr ve yatırım getirisidir.
Williams-Sonoma incelememizde de tek seferlik etkiyi şirketin faaliyet performansından ayrı okumuştuk. Sellf’in Williams-Sonoma incelemesi
Son çeyreğinizdeki tek seferlik etkileri her iki dönemden de ayıklasaydınız, hangi bütçe kararınız değişirdi?




